Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev‘in 30 Ekim’de Ankara’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi’ne katılmama kararı, Ankara-Bakü ilişkilerindeki siyasi gerginliğin yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Türkiye ile Azerbaycan arasında özellikle İsrail’le olan ilişkiler ve Azerbaycan’daki okul kıyafetleriyle ilgili düzenlemeler üzerinden başlayan tartışmalar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın eski başdanışmanı Oktay Saral‘ın Azerbaycan’a dair yaptığı paylaşım ve akabinde görevden alınmasıyla daha da belirgin hale gelmişti.
Bu gelişmeler sonrasında Azerbaycan’ın önde gelen haber ajanslarından APA, Aliyev’in Ankara’ya gitmemesiyle ilgili dikkat çekici bir değerlendirme yayımladı.
APA’nın 29 Ekim tarihli, “Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Türkiye’ye neden gitmedi?” başlıklı analizinde, Türkiye’de Azerbaycan’a karşı yürütülen kampanyaların ikili ilişkilerde ciddi bir güven sorunu oluşturduğu belirtildi.
Ajans, Ankara’nın yaşanan tartışmalara geç müdahale ettiğini savunurken, Türkiye’deki bazı siyasi ve dini çevrelere yönelik oldukça sert suçlamalarda bulundu.
Analizde, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki dostluk ilişkilerinin süreceği ancak ilerleyen dönemlerde ulusal çıkarların daha belirleyici olacağı ifade edildi.
“AZERBAYCAN’A YÖNELİK KAMPANYA”
APA’nın değerlendirmesinde en sert ifadeler, Türkiye’de son zamanlarda Azerbaycan’a yönelik eleştirilerde bulunan siyasi ve toplumsal çevrelere yöneltildi.
Ajans, söz konusu tartışmaların son bir ayda yoğunlaştığını ancak bu sürecin yaklaşık üç yıldır devam ettiğini öne sürdü. Analize göre tartışmaların merkezinde Azerbaycan’ın İsrail ile geliştirdiği siyasi ve ekonomik ilişkiler yer almaktadır.
APA, Türkiye’deki bazı çevrelerin Azerbaycan’ın dış politikasını Ankara’nın beklentilerine göre şekillendirmesini istediğini iddia ederek bu yaklaşımın ülkenin egemenliğini hiçe saydığını savundu.
Ajans, bu tutumu Azerbaycan’ın bağımsızlığına yönelik küçümseyici bir tavır olarak tanımladı.
Ayrıca Türkiye’nin geçmişte İsrail ile geliştirdiği ilişkileri hatırlatan analizde, Azerbaycan’a yöneltilen eleştirilerin çifte standart içerdiği belirtildi.
AKP VE DİNİ GRUPLARA AĞIR SUÇLAMALAR
APA’nın analizinde, Türkiye’deki siyasi otorite ve bazı dini gruplar da doğrudan hedef alındı.
Ajans, Azerbaycan’a yönelik kampanyaların arkasında iktidardaki AKP ile bağlantılı olduğu iddia edilen İslamcı ve Nurcu çevrelerin bulunduğunu öne sürdü.
Türkiye toplumunun ciddi bir kutuplaşma yaşadığını savunan APA, iktidarın kendi siyasi hedefleri doğrultusunda radikal dini eğilimlere zemin hazırladığını ileri sürdü.
Analizde ayrıca, Azerbaycan’ın bu tür saldırıları İran’dan beklerken Türkiye’den gelen tepkilerin özellikle dikkate değer olduğu ifade edildi.
Ajan ayrıca Türkiye’deki Azerbaycan’ın Ankara ve İstanbul’daki diplomatik temsilcilikleri önünde altı protesto gösterisinin yapıldığını ve bu gösterilerde Azerbaycan yönetimine ağır suçlamalar yöneltildiğini bildirdi.
ERDOĞAN’IN KATILMADIĞI TOPLANTILAR
APA, Aliyev’in Ankara’ya gitmemesinin diplomatik açıdan alışılmış bir durum olmadığını savunurken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daha önce Azerbaycan’da yapılan bazı uluslararası toplantılara katılmadığını hatırlattı.
Analizde Erdoğan’ın Temmuz 2024’te Şuşa’da gerçekleştirilen TDT Gayriresmi Zirvesi‘ne iştirak etmediği ve Türkiye’yi toplantıda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz‘ın temsil ettiği belirtildi. Erdoğan’ın Mayıs 2026’da Bakü’de düzenlenen Dünya Kentsel Forumu‘nun 13. oturumuna da katılmadığı aktarıldı.
APA ayrıca 15 Ekim 2026’da Bakü’de gerçekleştirilen Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı‘nın (CICA) 7. Zirvesi’nde Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan‘ın temsil ettiğini anımsattı. Ajans bu örneklerden hareketle devlet başkanlarının uluslararası toplantılara katılımının farklı siyasi ve diplomatik nedenlere bağlı olabileceğini vurguladı.
“HERKESİN KENDİ ÇIKARLARI VAR”
APA’nın analizinin sonuç bölümünde, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin geleceğine dair dikkat çekici değerlendirmelere yer verildi. Ajans son gelişmelerin Azerbaycan toplumunun Türkiye’deki bazı çevrelere karşı tutumunu değiştirdiğini iddia etti. Analizde ise bireyler arasında dostluk ve kardeşlik bağlarının korunacağı fakat ilerleyen süreçte devletlerin kendi çıkarlarını daha fazla gözetmeye başlayacağı düşüncesi dile getirildi.
